De Wet Kansspelen op afstand, in de praktijk vaak afgekort tot Wet KOA, vormt sinds 1 oktober 2021 het juridische fundament onder de Nederlandse online kansspelmarkt. De wet wijzigde de Wet op de kansspelen uit 1964 en introduceerde een vergunningstelsel voor online aanbieders, een verplicht zelfuitsluitingsregister en een uitgebreide zorgplicht. Deze pagina beschrijft de wetsgeschiedenis, de kernartikelen, het Besluit kansspelen op afstand en de raakvlakken met het EU-recht.
Welke route legde wetsvoorstel 33.996 af door het parlement?
De Wet KOA begon als wetsvoorstel met nummer 33.996, ingediend door de regering met als titel “Organiseren van kansspelen op afstand”. Het voorstel doorliep een meerjarige parlementaire behandeling waarin de Tweede Kamer en de Eerste Kamer de tekst meermalen amendeerden, vooral op het vlak van consumentenbescherming, reclame en zelfuitsluiting.
Na aanvaarding door beide Kamers werd de wet gepubliceerd in Staatsblad 2019, nr. 127 op 20 februari 2019. Inwerkingtreding gebeurde echter niet in één keer; het kabinet koos voor een gefaseerde aanpak om Kansspelautoriteit, vergunninghouders en aanverwante partijen ruimte te geven voor implementatie. De koninklijke besluiten in Staatsblad 2021, nr. 45 regelden de gedeeltelijke inwerkingtreding per 1 april 2021. De feitelijke marktopening voor online aanbieders volgde op 1 oktober 2021, het moment waarop de eerste vergunningen actief werden.
Voor de speler is vooral het samenspel tussen wet, besluit en regeling van belang. De wet legt de hoofdregels vast; de uitvoeringsregelingen werken die regels operationeel uit, onder andere via het Besluit kansspelen op afstand.
Welke kernartikelen uit de Wok zijn na invoering van Wet KOA centraal?
De Wet op de kansspelen bevat na de invoering van de Wet KOA een aantal nieuwe en aangepaste bepalingen. Artikel 1 lid 1 vormt het hart van het verbodsstelsel: zonder vergunning is iedere vorm van kansspelaanbod op de Nederlandse markt onrechtmatig.
Artikel 1 lid 1 onder aVerbod op het aanbieden van een kansspel zonder vergunning. Dit raakt iedere operator die zich richt op spelers in Nederland.Artikel 1 lid 1 onder bVerbod op het bevorderen van een dergelijk kansspel. Hieronder vallen reclame, affiliate-promotie en aanverwante marketingactiviteiten.Artikel 1 lid 1 onder cVerbod op het deelnemen aan een kansspel zonder vergunning. In de praktijk wordt deelname door een individuele speler in Nederland zelden vervolgd; de Ksa richt haar handhavingsenergie op de aanbiederszijde.Artikel 1 lid 1 onder dVerbod op het installeren of beheren van middelen waarmee een illegaal kansspel kan worden aangeboden. Dit betreft onder meer servers en betalingsdienstverlening.
Deze structuur betekent dat een speler die op zoek is naar een casino zonder Cruks zich juridisch in een grijze zone bevindt. Het aanbieden is verboden, het bevorderen is verboden, en formeel is ook de deelname verboden. De handhavingspraktijk legt het zwaartepunt elders, maar de wettelijke regel staat overeind.
Wat regelen het Besluit KOA en de uitvoeringsregeling?
Het Besluit kansspelen op afstand, gepubliceerd in Staatsblad 2021, nr. 37, werkt de Wet KOA technisch en operationeel uit. Het bevat onder andere de regels voor vergunningverlening, de eisen aan informatiesystemen, de zorgplichtmaatregelen die elke vergunninghouder moet inrichten en de aansluitvereisten op het Cruks-register. De bijbehorende Regeling kansspelen op afstand voegt daar concrete normen aan toe, zoals bewaartermijnen, controleerbaarheid en de inhoud van het verplichte interventiebeleid bij risicosignalen.
De zorgplicht is na de wijzigingen van najaar 2024 verder aangescherpt. De Beleidsregel verantwoord spelen 2024 en de Regeling Speellimieten traden in werking op 1 oktober 2024. Beide stukken zijn gepubliceerd via de officiële kanalen van de overheid en hebben verstrekkende gevolgen voor de speeldynamiek bij vergunde aanbieders.
- Netto stortingsdrempel. €700 per maand voor spelers van 24 jaar en ouder; €300 per maand voor spelers tussen 18 en 23 jaar. Boven die drempel volgt blokkering tot de speler aanvullende informatie aanlevert, doorgaans via een inkomensverklaring.
- Draagkrachttoets. Een vergunninghouder is verplicht een draagkrachttoets uit te voeren bij stortingen boven €350 per maand.
- Telefonisch contact. Bij wens tot ophogen van de eigen storingslimiet boven een wettelijk vastgestelde grens neemt een zorgplichtmedewerker contact op met de speler.
- Reclamebeperkingen. Ongerichte reclame is verboden sinds 1 juli 2023, sponsoring van sportevenementen sinds 1 juli 2025.
De combinatie van deze maatregelen wordt soms aangeduid als het tweede regelgevingspakket onder de Wet KOA. Voor de speler verandert vooral het tempo waarmee aanvragen voor lagere of hogere limieten worden afgehandeld en de transparantie over zijn maandelijkse netto storting.
Hoe verhoudt de Wet KOA zich tot het EU-recht?
De Nederlandse vergunningplicht voor online kansspelen is een beperking van het vrij verkeer van diensten zoals geregeld in artikel 56 VWEU. Een dergelijke beperking is alleen toegestaan als zij gerechtvaardigd is door dwingende vereisten van algemeen belang en proportioneel is. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft in een reeks zaken over online gokken bevestigd dat lidstaten zelf het beschermingsniveau mogen vaststellen, zolang het beleid consistent en stelselmatig wordt gevoerd.
De Nederlandse wetgever heeft de Wet KOA expliciet vormgegeven als een gesloten vergunningstelsel dat zowel consumentenbescherming als preventie van fraude en kansspelverslaving dient. De combinatie van zorgplicht, Cruks-register, leeftijdscontrole en reclamebeperkingen wordt door het kabinet aangemerkt als bewijs voor de coherentie van het beleid. In de praktijk staat dit beleid onder druk door de groei van het aanbod zonder vergunning. Onze toelichting op Ksa-handhaving onder de Wet KOA bevat de meest recente sanctiebesluiten en monitoringscijfers.
EU-rechtelijke onzekerheid speelt ook door in de civielrechtelijke discussie. In Nederland is bij de Hoge Raad een procedure aanhangig over de nietigheid van kansspelovereenkomsten met aanbieders zonder Nederlandse vergunning. De prejudiciële vragen zijn formeel gesteld op 22 januari 2025; de uitspraak heeft mogelijk gevolgen voor de civielrechtelijke positie van zowel speler als aanbieder.
Hoe haakt de kansspelbelasting in op de Wet KOA?
De Wet op de kansspelbelasting (Wet KSB) bestaat los van de Wet KOA, maar de twee regimes raken elkaar op het punt waar de speler zit. Bij een vergunde aanbieder wordt de kansspelbelasting in beginsel door de operator afgedragen uit het brutospelresultaat. Bij een aanbieder zonder Nederlandse vergunning komt de aangifteplicht doorgaans bij de speler te liggen. De tarieven zijn de afgelopen jaren fors verhoogd: 30,5% in 2024, 34,2% per 1 januari 2025 en 37,8% per 1 januari 2026. Een gedetailleerde toelichting staat op onze pagina over de kansspelbelasting 37,8 procent.
| Datum | KSB-tarief | Toelichting |
|---|---|---|
| 2024 | 30,5% | Tarief vóór de verhogingen onder het Belastingplan |
| 1 januari 2025 | 34,2% | Eerste tariefsverhoging, ingevoerd met het Belastingplan |
| 1 januari 2026 | 37,8% | Tweede tariefsverhoging conform het meerjarig traject |
De gevolgen reiken verder dan een individuele aangifte. De KSB-opbrengst voor 2025 kwam uit op ongeveer €1,004 miljard, een bedrag dat circa 23% onder de oorspronkelijke prognose lag. Het kabinet wijt dit deels aan het toegenomen marktaandeel van niet-vergunde aanbieders. Voor de speler die het verschil zoekt tussen vergunde en niet-vergunde routes, biedt onze pagina over vergunde aanbieders versus buitenlandse licenties een vergelijking per jurisdictie.
Welke beleidsmaatregelen kwamen erbij sinds 1 oktober 2021?
Na de marktopening is de Wet KOA in een gestaag tempo aangevuld met beleidsregels en lagere regelgeving. Het overzicht hieronder is geen complete opsomming, maar geeft een beeld van de belangrijkste mijlpalen die de speler raken.
- 1 oktober 2021 — Marktopening en activering van de eerste vergunningen.
- 1 juli 2023 — Verbod op ongerichte reclame voor risicovolle kansspelen.
- 24 april 2023 — Lancering Cruks 2.0 met 8-dagen bezinningsperiode.
- 1 oktober 2024 — Inwerkingtreding van de Beleidsregel verantwoord spelen 2024 en de Regeling Speellimieten met netto stortingsdrempels.
- 1 januari 2025 — Verhoging kansspelbelasting van 30,5% naar 34,2%.
- 1 juli 2025 — Verbod op sponsoring van sportevenementen door kansspelaanbieders.
- 18 september 2025 — Naamswijziging van Loket Kansspel naar OpenOverGokken.
- 1 januari 2026 — Verdere verhoging kansspelbelasting naar 37,8%.
De maatregelen tonen een lijn waarin consumentenbescherming en beheersing van reclame leidend zijn. Tegelijk groeit het illegale aanbod, wat de balans onder druk zet. De Ksa rapporteert in haar najaarsmonitoring 2025 een kanalisatiegraad van 49% op basis van het brutospelresultaat in de eerste helft van dat jaar.
Verantwoord spelen
De Wet KOA beoogt onder meer bescherming van kwetsbare spelers. Twijfel je over je eigen speelgedrag? OpenOverGokken is 24/7 anoniem en kosteloos bereikbaar via 0800-24 000 22. AGOG biedt lotgenotengroepen via 0800-22 777 22 of agog.nl. Het officiële register voor zelfuitsluiting is cruksregister.nl. Deelname kan vanaf 18 jaar; reclame en hulpvoorzieningen hanteren 24+ als richtleeftijd.
Over de auteur
Maarten Hofstra schrijft sinds twaalf jaar over kansspelregulering en zelfuitsluitingssystemen in de Benelux. Zijn werk richt zich op de juridische kaders rond de Wet Kansspelen op afstand, het Cruks-register en de manier waarop spelers de grenzen tussen vergunde en niet-vergunde aanbieders ervaren. Hij volgde een opleiding in bestuursrecht en specialiseerde zich vervolgens in gokpreventie en consumentenbescherming. Zijn aanpak is feitelijk, terughoudend met aanbevelingen en steeds gericht op verifieerbare bronnen van toezichthouders en wetgever.
Deze pagina is gebaseerd op de Wet Kansspelen op afstand, het Besluit kansspelen op afstand, de Beleidsregel verantwoord spelen 2024 en publicaties van de Kansspelautoriteit. Geen juridisch advies.
Materiaal gemaakt door het team Casino Buiten Cruks
